Os 3 Poderes do Estado · CIENCIAS SOCIAIS GALICIA

🏁 Por que é importante saber isto?

Cando os cidadáns e cidadás votan nunhas eleccións xerais, non só elixen a persoas: están decidindo como se vai gobernar o país enteiro. A partir dese momento, ponse en marcha unha maquinaria moi ben organizada con tres poderes distintos, cada un coa súa función. Ningún pode mandar nos outros dous… e iso é a democracia!

🗳️ Que pasa despois de votar? O proceso paso a paso

🗳️ As eleccións xerais

Os cidadáns e cidadás españolas maiores de 18 anos votan cada 4 anos (ou antes, se se disolvén as Cortes). Votan para elixir os seus representantes no Congreso dos Deputados e no Senado.

VOTACIÓN CIDADÁ

📜 Constitúese o Congreso dos Deputados

Os 350 deputados e deputadas elixidos xúntanse no Congreso para constituír o Parlamento. Elixen a presidenta ou presidente do Congreso. Isto é o Poder Lexislativo: o poder de facer as leis.

⚡ Poder Lexislativo

👑 O Rei propón candidato/a a Presidente do Goberno

O Rei de España (Felipe VI) consulta cos representantes dos partidos e propón un candidato ou candidata. Normalmente é o líder do partido que gañou máis escanos (asentos no Congreso).

XEFATURA DO ESTADO

🗣️ Debate de investidura

O candidato/a presenta o seu programa de goberno ante o Congreso. Os deputados e deputadas votan se o apoian ou non. Necesita a maioría absoluta (176 votos) na primeira votación ou maioría simple despois.

⚡ Poder Executivo

🏛️ Fórmase o Goberno

O candidato/a investido/a convértese en Presidente ou Presidenta do Goberno. El ou ela nomea os ministros e ministras que formarán o Consello de Ministros. Comeza a lexislatura (período de 4 anos de goberno).

⚡ Poder Executivo

⚖️ O Poder Xudicial segue funcionando

Os xuíces e xuízas son independentes dos outros poderes. Non se elixen nas eleccións. Aplican as leis que fai o Parlamento e controlan que o Goberno as cumpra. O Tribunal Supremo é o máis alto.

⚡ Poder Xudicial

⚡ Os 3 Poderes dun vistazo

Poder 1

📜 Lexislativo

Quen? O Parlamento

Congreso dos Deputados (350)
Senado (265)
Elabora e aprobas as LEIS
Controla ao Goberno
Aproba os orzamentos do Estado

Poder 2

🏛️ Executivo

Quen? O Goberno

Presidente/a do Goberno
Consello de Ministros
APLICA as leis
Xestiona os servizos públicos
Dirixe a política do país

Poder 3

⚖️ Xudicial

Quen? Os Tribunais

Xuíces e Xuízas independentes
Tribunal Supremo
REVISA o cumprimento das leis
Xulga os delitos
Non se elixen en eleccións

Poder 1 O Poder Lexislativo: quen elabora as leis

O Parlamento español (tamén chamado Cortes Generales) está formado por dúas cámaras que xuntas teñen o poder de crear as leis que rexen o país.

🏢 O Congreso dos Deputados Ten 350 deputados e deputadas elixidos directamente polo voto dos cidadáns. É a cámara máis importante. Aquí debatten e aproban as leis, os orzamentos do Estado e invisten ao Presidente do Goberno.

🏛️ O Senado Ten 265 senadores e senadoras. Revisa e pode propoñer cambios ás leis que aproba o Congreso. Representa especialmente ás comunidades autónomas de España.

O Parlamento reúnese no Palacio das Cortes, en Madrid. Cando un/unha deputado/a fala, pode dicir o que queira sen ser xulgado/a por iso. Chámase «inviolabilidade parlamentaria» e é para que poidan defender libremente as ideas dos seus votantes.

💡 En resumo: O Poder Lexislativo é quen elabora as leis. Sen leis, non habería normas para vivir en sociedade.

Poder 2 O Poder Executivo: quen aplica as leis

O Goberno de España é o que xestiona o día a día do país. Está formado polo Presidente ou Presidenta do Goberno e os seus ministros e ministras, que forman o Consello de Ministros.

👤 O Presidente ou Presidenta do Goberno É a persoa máis importante do Goberno. Dirixe a política interior e exterior de España, coordina os ministros e representa ao país internacionalmente. Actualmente, o Presidente do Goberno de España é Pedro Sánchez.

📂 Os Ministerios Cada ministerio ocúpase dunha área: Educación, Sanidade, Economía, Defensa… Os ministros e ministras aplican as leis en cada área. Por exemplo, o Ministerio de Educación aplica as leis sobre como deben ser as escolas.

O Presidente do Goberno vive e traballa no Palacio da Moncloa, en Madrid. O Goberno reúnese todos os martes en Consello de Ministros para tomar decisións importantes.

💡 En resumo: O Poder Executivo é quen aplica as leis que fai o Parlamento. Xestiona os servizos que usamos cada día: hospitais, estradas, escolas…

Poder 3 O Poder Xudicial: quen revisa o cumprimento das leis

Os xuíces e xuízas son os encargados de verificar que todo o mundo, incluído o propio Goberno, cumpre as leis. Son completamente independentes: non reciben ordes nin do Parlamento nin do Goberno.

🏛️ Tribunal Supremo É o tribunal máis alto de España. Xulga os casos máis importantes e as apelacións finais. Tamén pode xulgar a ministros e ministras ou ao propio Presidente do Goberno se incumpren a lei.

📋 Tribunal Constitucional Verifica que as leis que aproba o Parlamento non contradigan a Constitución Española (a lei máis importante de todas). Se unha lei vai contra a Constitución, este tribunal pode anulala.

Os xuíces NON se elixen en eleccións. Acceden ao seu posto por oposición (probas moi difíciles) para garantir que sexan independentes e non estean influenciados por ningún partido político.

💡 En resumo: O Poder Xudicial é quen revisa o cumprimento das leis. Grazas a el, ninguén está por riba da lei, nin sequera o Goberno.

📋 Resumo: Os 3 Poderes

📜 LEXISLATIVO

Quen: O Parlamento
Función: ELABORA as leis
Órgano: Congreso + Senado

🏛️ EXECUTIVO

Quen: O Goberno
Función: APLICA as leis
Órgano: Presidente + Ministros

⚖️ XUDICIAL

Quen: Os Tribunais
Función: REVISA o cumprimento
Órgano: Xuíces + Tribunais

⚠️ Clave: Os 3 poderes son independentes entre si. Ningunha persoa pode pertencer aos 3 á vez. Isto garante a separación de poderes, base da democracia.

🧠 Preguntas para reflexionar

Pensa nas respostas antes de escribir no exame:

Despois das eleccións xerais, quen propón ao candidato/a a Presidente do Goberno? Que ten que facer ese candidato/a para ser investido?

Se o Parlamento aproba unha lei nova sobre os deberes escolares, que poder aplica esa lei? Pon un exemplo concreto.

Por que os xuíces e xuízas non se elixen nas eleccións xerais? Que vantaxe ten isto para a democracia?

Imaxina que o Goberno aproba algo que vai contra a Constitución. Que tribunal pode anulalo? A que poder pertence?

Explica con palabras propias por que é importante que os 3 poderes sexan independentes entre si.

📖 Glosario: palabras clave

Eleccións xerais: Votacións en todo o territorio español para elixir aos representantes do Parlamento nacional (Congreso e Senado).
Lexislatura: Período de 4 anos durante o cal o Parlamento e o Goberno exercen as súas funcións tras unhas eleccións.
Investidura: Proceso polo que o Congreso vota se apoia ou non a un candidato/a para ser Presidente/a do Goberno.
Separación de poderes: Principio democrático polo que os tres poderes (lexislativo, executivo e xudicial) son independentes e se controlan mutuamente para evitar abusos.
Constitución: A lei máis importante de España. Todas as demais leis deben respectala. Foi aprobada en 1978.
Tribunal Constitucional: Órgano que verifica que as leis aprobadas polo Parlamento non contradigan a Constitución Española.
Consello de Ministros: Reunión semanal do Presidente do Goberno con todos os ministros e ministras para tomar decisións importantes.
Maioría absoluta: Máis da metade dos votos posibles. No Congreso (350 deputados), son necesarios 176 votos para conseguila.