1

Elixide o voso proceso enerxético

O primeiro é escoller que tipo de enerxía ides investigar

⏱ 10 minutos
💡
O reto do proxecto

O voso equipo debe demostrar como funciona polo menos 1 proceso enerxético. O mellor é conectar 2 ou máis en cadea: por exemplo, enerxía solar → eléctrica → son. Cal é o voso?

Escolle o proceso do voso equipo:

⭐ Avanzado

☀️ Sol → Electricidade → Son

Panel solar, circuíto e altavoz

☀️Lumínica⚡Eléctrica🔊Sonora
◆ Medio

☀️ Sol → Electricidade → Luz

Panel solar conectado a LED

☀️Lumínica⚡Eléctrica💡Lumínica
⭐ Avanzado

💨 Vento → Movemento → Luz

Aeroxerador mini + LED

💨Mecánica⚡Eléctrica💡Lumínica
◆ Medio

🍋 Pila de limón → Luz

Reacción química que xera corrente

🧪Química⚡Eléctrica💡Lumínica
◆ Medio

💧 Auga → Movemento → Luz

Minicentral hidroeléctrica

⚙️Mecánica⚡Eléctrica💡Lumínica
● Base

🔥 Combustión → Calor + Luz

Química que produce calor e luz

⛽Química🔥Térmica+💡Lumínica
● Base

🌡️ Calor → Dilatación

Enerxía térmica e cambio de volume

🔥Térmica⚙️Cambio físico
⭐ Propio!

💭 Proposta do equipo

Crea a vosa cadea enerxética

? → ? → ?
2

Organizade o voso equipo

Cada persoa ten un rol importante no proxecto

⏱ 5 minutos

Repartide os roles:

🔍 Investigador/a

Busca información. Asegúrate de que o equipo entende ben o proceso enerxético antes de construír.

⚗️ Experimentador/a

Planifica e realiza a parte práctica. Traballa cos materiais do laboratorio.

🎨 Creador/a

Lidera a construción do produto final. Fai que quede ben presentado e explicativo.

🎤 Comunicador/a

Organiza a exposición oral. Reparte os tempos e asegúrate de que todos/as participan.

⏱️
Planificación de tempo

Sesión 1 (50 min): investigar + planificar + empezar a construír
Sesión 2 (50 min): rematar o produto + ensaiar a exposición
Sesión 3: exposición de 5 minutos por equipo

📋 O voso plan de equipo

✅ Plan gardado!
3

Aprendede sobre a enerxía

Recursos e fontes de información para entender o voso proceso

⏱ 15–20 minutos
🎯
Antes de construír, hai que entender

Usa estes recursos para responder 3 preguntas clave: ¿Que enerxía temos ao principio? · ¿En que se transforma? · ¿Como podemos demostralo?

⚡ Conceptos esenciais que debes saber

⚡ A enerxía

Capacidade de producir cambios. Non se crea nin se destrúe: transfórmase.

☀️ Enerxía lumínica

A dos corpos que emiten luz. O Sol é a nosa maior fonte natural.

⚡ Enerxía eléctrica

Relacionada con partículas con carga. Obtense transformando outras enerxías.

🔊 Enerxía sonora

Producida pola vibración dos corpos. O son viaxa a 340 m/s polo aire.

🔥 Enerxía térmica

Pasa dun corpo quente a un frío. Provoca dilatación e cambios de estado.

🌱 Renovable vs. non renovable

Renovables: solar, eólica, hidráulica... Non renovables: carbón, petróleo, gas.


🌐 Fontes de información recomendadas

🌍

National Geographic — Enerxía Renovable

Explicacións claras e visuais sobre enerxías renovables con fotos e vídeos. Ideal para o investigador/a do equipo.

AlumnadoGalería fotosEspañol

Red Eléctrica — Aprende sobre a enerxía

Portal educativo con infografías, xogos e recursos sobre o sistema eléctrico español. Moi visual e interactivo.

AlumnadoDocentesInteractivo
☀️

Energiza.org — Enerxías Renovables

Portal divulgativo con artigos sobre enerxía solar, eólica, hidráulica e biomasa. Linguaxe accesible para estudantes.

AlumnadoArtigosEspañol
📊

IDAE — Infografías de Enerxía

Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía. Infografías oficiais sobre eficiencia e fontes de enerxía. Ideal para o póster.

DocentesInfografíasOficial
🎬

YouTube — Experimentos de enerxía (primaria)

Busca "experimento enerxía solar primaria" ou "pila limón experimento" para ver como outros equipos fixeron demostracións similares.

AlumnadoVídeo
🔬

Science for Kids Club — Energy Experiments

Experimentos de enerxía para nenos/as con instrucións paso a paso, fotos e materiais sinxelos. En inglés con fotos moi claras.

AlumnadoExperimentosInglés
🌐

IEA — International Energy Agency

Datos globais sobre enerxías renovables e consumo enerxético mundial. Para o docente ou equipos avanzados que queiran datos reais.

DocentesDatos globaisInglés

📝 Responde as 3 preguntas antes de continuar

✅ Gardado!
4

Experimenta e descobre

Laboratorios PhET, experimentos propios e recursos interactivos

⏱ 20–25 minutos
🔬
Usa os laboratorios para entender mellor

Antes de construír o produto real, experimenta aquí de forma virtual. Toma notas do que observas.

☀️

Estados da Materia e Transformacións

PhET Colorado

Observa como as moléculas se comportan en diferentes estados. Experimenta coa temperatura e os cambios de estado. Útil para entender a enerxía térmica e os cambios físicos.

🚀 Abrir no PhET
✓ Cambia a temperatura con slider ✓ Observa as moléculas en cada estado ✓ Proba fusión e evaporación

Formas de Enerxía e Cambios

PhET Colorado

Explora como a enerxía se transforma dunha forma noutra: mecánica, térmica, eléctrica... Visualiza as transformacións en tempo real con barras de enerxía.

🚀 Abrir no PhET
✓ Conecta diferentes fontes de enerxía ✓ Observa as barras de enerxía ✓ Transforma calor en movemento
💧

Densidade e Flotación

PhET Colorado

Investiga por que flotan os corpos. Experimenta con diferentes materiais e líquidos. Compara densidades e verifica as túas prediccións.

🚀 Abrir no PhET
🌈

Óptica Xeométrica — A Luz

PhET Colorado

Experimenta con raios de luz, reflexión e refracción. Crea lentes e espellos. Observa como a luz cambia ao pasar dun medio a outro.

🚀 Abrir no PhET

🧪 Laboratorios propios interactivos

☀️🔊

Simulador: Solar → Eléctrica → Son

Lab Propio

Simula o funcionamento dun panel solar conectado a un altavoz. Controla a intensidade de luz e observa como cambia a enerxía producida.

☀️ Luz solar: 50%
🔊 Volume: 0%
Sube a intensidade da luz solar para ver que ocorre...
🌡️

Simulador: Cambios de estado da auga

Lab Propio

Controla a temperatura e observa como a auga cambia entre os tres estados. Descubre en que temperatura ocorre cada cambio de estado.

🌡️ Temperatura: 20°C
A 20°C a auga está en estado LÍQUIDO. As moléculas mójense pero están xuntas.
🚢

Simulador: Flotación e densidade

Lab Propio

Experimenta con diferentes obxectos e líquidos. Descubre por que flota a madeira e afúndese o ferro.

📦 Obxecto: 💧 Líquido:
Selecciona un obxecto e un líquido...

📓 Caderno de laboratorio

✅ Gardado!
5

Cread o voso produto

Escollede como presentades o voso proxecto e construídeo

⏱ Sesión 1 resto + Sesión 2 completa

¿Que tipo de produto ides crear?

🏗️
Maqueta funcional

Construción que demostra o proceso en funcionamento

📰
Póster científico

Poster A1 con diagrama da cadea e explicación

🎬
Vídeo explicativo

Vídeo de 2-3 min gravado polo equipo

⚗️
Experimento en directo

O experimento É o produto: demostración en vivo

📊
Infografía dixital

Canva, Genially... con animacións

📖
Cómic científico

Narración visual que explica o proceso


✅ Lista de comprobación do produto

Marcade cada punto cando estea listo. Non avancedes á exposición sen ter todo marcado.

  • O produto mostra polo menos DÚAS transformacións enerxéticas
    Exemplo: Lumínica → Eléctrica → Sonora
  • Usamos terminoloxía científica correcta en todo o produto
    Enerxía mecánica, térmica, lumínica, sonora, eléctrica, química
  • Hai un elemento práctico: experimento, maqueta funcional ou vídeo
    Debe funcionar durante a exposición
  • Incluímos reflexión sobre sostibilidade ou impacto ambiental
    ¿É renovable? ¿Que impacto ten no planeta?
  • Todos/as os membros participaron na creación
  • O produto pódese entender sen escoitar a explicación oral
    Debe ser autoexplicativo
  • Probamos e funciona correctamente
    Fai o test antes da exposición!
💡
Materiais dispoñibles no centro

Polo creativo: Impresora 3D · Silhouette Cameo · Impresora de cor · Ferramentas
Laboratorio: Paneis solares mini · LEDs · Cables cocodrilo · Motores DC · Buzzers · Termómetros · Material de vidro
Baixo custo: Limóns · Cables · Botellas recicladas · Cartón · Colorantes

6

Preparade a exposición

5 minutos para explicar o voso proxecto á clase

⏱ 5 minutos de exposición
🎤
A estrutura dos vosos 5 minutos

Non é un exame, é unha conversa! Explicade o que fixestes e o que aprendestes.

TempoQue facedesQuen fala
0:00 – 1:00Presentade o equipo e o proceso que escollestes. ¿Por que o escollestes?Comunicador/a
1:00 – 3:00Explicade a cadea de transformacións enerxéticas usando terminoloxía correctaInvestigador/a + Experimentador/a
3:00 – 4:00Demostración do produto ou experimento en directoTodos/as
4:00 – 5:00Reflexión: ¿é sostible? ¿que aprendestes? ¿que cambiarías?Creador/a + Comunicador/a

💬 Frases clave para usar na exposición

"A enerxía transfórmase de [tipo] a [tipo]..."

"Esta fonte é renovable porque o [sol/vento/auga] non se esgota..."

"A enerxía non se crea nin se destrúe, só se transforma..."

"O impacto ambiental é... e poderíamos mellorar..."

🎤 Preparade o voso guión

  • Materiais preparados e accesibles para a demostración
  • Practicamos o guión polo menos 1 vez en voz alta
  • Todos/as sabemos o que imos dicir e canto tempo temos
  • Probamos a demostración e funciona
  • Sabemos mencionar a sostibilidade ou o impacto ambiental
✅ Gardado!

⭐ Autoavaliación do equipo

Antes de presentar, valorade de 1 a 4 estrelas cada aspecto: